बीड
पर्जन्यमापक यंत्रणाच अस्तित्वात नाही; केंद्रीय पथकाची दिशाभूल?
पर्जन्यमापक यंत्रणाच अस्तित्वात नाही; केंद्रीय पथकाची दिशाभूल?
पावसाचे मोजमाप करणारी पर्जन्यमापक यंत्रणाच अस्तित्वात नाही!
केंद्रीय पथकाच्या दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर खंडाळा गावात रातोरात यंत्रणा उभारल्याचा आरोप; लिंबागणेशमध्ये आठ महिन्यांपासून प्रतीक्षाच — डॉ. गणेश ढवळे
बीड : (दि.१०)बीड जिल्ह्यातील दुष्काळाची दाहकता जाणून घेण्यासाठी दिल्लीतील केंद्रीय पथकाचे प्रमुख मुक्तानंद अग्रवाल हे आपल्या सहकाऱ्यांसमवेत जिल्हा प्रशासनाच्या अधिकाऱ्यांना घेऊन विविध गावांना भेटी देत आहेत. या दौऱ्यात शेतकऱ्यांच्या अडीअडचणी, पिकांचे नुकसान आणि पाणीटंचाईची प्रत्यक्ष पाहणी करून दुष्काळी परिस्थितीचे मूल्यांकन केले जात आहे. मात्र, ज्या पर्जन्यमानाच्या नोंदी दुष्काळी परिस्थिती समजून घेण्यासाठी महत्त्वाच्या आहेत, त्या नोंदविणारी पर्जन्यमापक यंत्रणाच वेळेवर उपलब्ध नसल्याचा आरोप सामाजिक कार्यकर्ते डॉ. गणेश ढवळे लिंबागणेशकर यांनी केला आहे.
केंद्रीय पथकाच्या दौऱ्यामुळे प्रशासनाला जाग?
गाव, महसूल मंडळ, तालुका आणि जिल्हास्तरावर झालेल्या पावसाचे प्रमाण नोंदविण्यासाठी पर्जन्यमापक यंत्राचा उपयोग केला जातो. पावसाची सरासरी, प्रत्यक्ष पर्जन्यमान आणि पावसातील तूट यांची माहिती मिळविण्यासाठी या नोंदी महत्त्वाच्या ठरतात. विशेषतः बीडसारख्या दुष्काळप्रवण जिल्ह्यात गावपातळीवर पर्जन्यमानाच्या विश्वासार्ह नोंदी उपलब्ध असणे आवश्यक आहे.
मात्र, केंद्रीय पथक आज खंडाळा गावाला भेट देणार असल्याच्या पार्श्वभूमीवर तेथे रात्रीच्या वेळी पर्जन्यमापक यंत्रणा उभारण्यात आल्याचा दावा डॉ. ढवळे यांनी केला आहे. केंद्रीय पथकाच्या दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवरच ही यंत्रणा उभारण्याची घाई का करण्यात आली, असा सवालही त्यांनी उपस्थित केला आहे.
लिंबागणेशमध्ये आठ महिन्यांपासून प्रतीक्षा!
लिंबागणेश हे महसूल मंडळाचे गाव असून, येथे पर्जन्यमापक यंत्र बसविण्यासाठी आठ महिन्यांपूर्वी बाजारतळावरील जागा निश्चित करण्यात आली होती. मात्र, जागा निश्चित होऊनही अद्याप तेथे पर्जन्यमापक यंत्रणा उभारण्यासाठी कोणत्याही ठोस हालचाली झालेल्या दिसत नसल्याचे डॉ. ढवळे यांनी नमूद केले.
एका बाजूला केंद्रीय पथक जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थितीची पाहणी करीत असताना, दुसऱ्या बाजूला पर्जन्यमानाच्या नोंदींसाठी आवश्यक यंत्रणा उभारण्याकडे दुर्लक्ष होत असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.
शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांबाबत प्रशासनाचे गांभीर्य कुठे?
पर्जन्यमापक यंत्राच्या नोंदी शेतीचे नियोजन, पावसातील खंडाचे मूल्यांकन, जलसंधारण आणि दुष्काळ व्यवस्थापनासाठी महत्त्वाच्या आहेत. पीकविमा व नुकसानभरपाईच्या प्रक्रियेतही संबंधित योजनेच्या निकषांनुसार या नोंदींचा उपयोग होऊ शकतो. त्यामुळे पर्जन्यमापक यंत्रणा वेळेवर कार्यान्वित असणे आवश्यक आहे.
केंद्रीय पथकासमोर जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थितीचे वास्तव मांडताना पर्जन्यमानाच्या नोंदींची उपलब्धता आणि विश्वासार्हता यांनाही महत्त्व दिले पाहिजे. केवळ पाहणीपुरती धावपळ न करता गावपातळीवर पर्जन्यमापक यंत्रणा कार्यान्वित करून नियमित नोंदी ठेवण्याची व्यवस्था करावी, अशी मागणी डॉ. गणेश ढवळे लिंबागणेशकर यांनी केली आहे.
पर्जन्यमापक यंत्रणा उभारण्यातील विलंबाबाबत जिल्हा प्रशासनाने स्पष्ट भूमिका मांडावी आणि लिंबागणेशसह आवश्यक ठिकाणी यंत्रणा तातडीने कार्यान्वित करावी, अशी मागणीही त्यांनी केली आहे.
डॉ. गणेश ढवळे लिंबागणेशकर
सामाजिक कार्यकर्ते
मो. ८१८०९२७५७२
