“मध्यरात्रीचा काळाबाजार! टाकळीत रेती माफियांचा उच्छाद; नियम धाब्यावर”

६ ते ६ची परवानगी… पण रात्री १ वाजेपर्यंत अवैध उत्खनन; प्रशासनाच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह

दै, सूर्योदय:- प्रतिनिधी

 माहूर:- नांदेड जिल्ह्यातील माहूर तालुक्यातील टाकळी परिसरात रेती उत्खननाच्या नियमांची उघडपणे पायमल्ली होत असल्याचे गंभीर वास्तव समोर आले आहे. शासनाने सकाळी ६ ते सायंकाळी ६ या वेळेतच रॉयल्टीसह उत्खननास परवानगी दिलेली असताना, प्रत्यक्षात मात्र सायंकाळनंतरही मध्यरात्री १ वाजेपर्यंत कथित बेकायदेशीर रेती उत्खनन व वाहतूक सुरू असल्याचे स्थानिकांकडून सांगितले जात आहे. या प्रकारामुळे परिसरात संतापाचे वातावरण निर्माण झाले असून प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे.

मिळालेल्या माहितीनुसार, दिवसा कायदेशीर रॉयल्टीच्या कागदपत्रांच्या आडून व्यवहार सुरळीत सुरू असल्याचे भासवले जाते; मात्र रात्रीच्या अंधारात त्याच कागदपत्रांचा आधार घेत मोठ्या प्रमाणावर नियमबाह्य रेतीची तस्करी केली जात असल्याची चर्चा आहे. विशेषतः रात्री १० ते १ वाजेच्या दरम्यान टिप्पर, ट्रॅक्टर व इतर अवजड वाहनांची साखळी गावातील रस्त्यांवरून धावत असल्याचे ग्रामस्थांनी सांगितले. “दिवसा कागद – रात्री धंदा” अशी उघड चर्चा आता गावात रंगू लागली आहे.

या वाढत्या वाहनवर्दळीमुळे गावातील शांतता भंग होत असून नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. बेफाम वेगाने धावणारी अवजड वाहने, उडणारी धूळ आणि रात्रीच्या वेळी वाढलेला आवाज यामुळे ग्रामस्थ हैराण झाले आहेत. अपघातांचा धोका वाढल्याने पालक व ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे.

आर्थिकदृष्ट्या देखील हा प्रकार गंभीर ठरत आहे. रॉयल्टीच्या नियमांना बगल देऊन होत असलेल्या या कथित तस्करीमुळे शासनाच्या महसुलाला मोठा फटका बसत असल्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. काही ठिकाणी एकाच परवानगीवर अनेक फेऱ्या मारल्या जात असल्याच्या चर्चेमुळे संशय अधिक गडद झाला आहे.

पर्यावरणीय हानी हा या प्रकाराचा सर्वात चिंताजनक पैलू मानला जात आहे. अनियंत्रित आणि नियमबाह्य उत्खननामुळे नदीपात्राची नैसर्गिक रचना बिघडत असून पाण्याच्या प्रवाहावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. भविष्यात पाणीटंचाई, शेतीवरील विपरीत परिणाम आणि पर्यावरणीय असंतुलन निर्माण होण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून वर्तवली जात आहे.

याशिवाय गावातील रस्त्यांची स्थिती झपाट्याने खालावत आहे. अवजड वाहनांच्या सततच्या वाहतुकीमुळे रस्ते उखडले असून ठिकठिकाणी खड्ड्यांचे साम्राज्य निर्माण झाले आहे. याचा थेट परिणाम सर्वसामान्य नागरिक, शेतकरी आणि विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन जीवनावर होत आहे.

या सर्व पार्श्वभूमीवर सर्वात मोठा प्रश्न उपस्थित होत आहे—हा अवैध कारभार इतक्या उघडपणे सुरू असताना संबंधित यंत्रणा नेमकी काय करत आहे? महसूल व पोलीस प्रशासनाला याची माहिती नाही का, की जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष केले जात आहे? “कोणाच्या छत्रछायेखाली हा खेळ सुरू आहे?” असा थेट सवाल आता ग्रामस्थांकडून विचारला जात आहे.

दरम्यान, स्थानिकांनी प्रशासनाला थेट इशारा दिला आहे. रात्री सुरू असलेल्या या कथित अवैध धंद्यावर तात्काळ लगाम लावावा, अन्यथा आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारला जाईल, अशी भूमिका ग्रामस्थांनी घेतली आहे. महसूल व पोलीस विभागाने संयुक्त पथक तयार करून रात्रीच्या वेळी विशेष गस्त घालावी, अचानक धाडी टाकाव्यात, संबंधित वाहने जप्त करावीत आणि दोषींवर कठोर गुन्हे दाखल करावेत, अशी मागणी जोर धरत आहे.

जर तातडीने ठोस कारवाई झाली नाही, तर येणाऱ्या काळात पर्यावरणीय हानी, महसुलाचे नुकसान आणि नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न अधिकच गंभीर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे प्रशासनाने या प्रकरणाची सखोल चौकशी करून दोषींना जबाबदार धरणे आणि नियमांची कडक अंमलबजावणी करणे हीच काळाची गरज ठरत आहे.