पिताजी सारडा नगरीत श्रीराम कृपा गणेश मंडळाची स्थापना करण्यात आली

पिताजी सारडा नगरीत श्रीराम कृपा गणेश मंडळाची स्थापना करण्यात आली

*अंबाजोगाई तालुका प्रतिनिधी:-, -गणेश चतुर्थीचा इतिहास प्राचीन काळापासून सुरू होतो. हा सण छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात सार्वजनिक पातळीवर साजरा होत होता. त्यानंतर लोकमान्य टिळकांनी १८९३ साली गणेश चतुर्थीला सार्वजनिक उत्सवाचे रूप दिले. त्याचा उद्देश लोकांमध्ये एकता निर्माण करणे आणि स्वातंत्र्य चळवळीला बळकटी देणे होता.
*गणपती मंडळाच्या स्थापनेचे महत्त्व:*

सार्वजनिक गणेशोत्सव हा एक महत्वाचा सण आहे, गणेशोत्सव लोकांना एकत्र आणतो, गणेशोत्सव सामाजिक आणि सांस्कृतिक एकतेस प्रोत्साहन देतो, गणेशोत्सव पर्यावरण संरक्षणाचे महत्व पटवून देतो, गणेशोत्सव धार्मिक आणि पारंपरिक परंपरा जपतो.
हा उद्देश समोर ठेऊन सर्व संचालक मंडळाने दि२७/०७/२०२५ वार रविवारी रोजी ठिक ८:३० वाजता महादेव मंदिरा समोर रहिवाशांची बैठक आयोजित केली. या बैठकीचे प्रस्तावित नगरीचे जेष्ठ संचालक मा.श्री.चव्हाण सर यांनी केले व सर्व रहिवाशांना विचारात घेऊन १६ सभासदांची निवड करण्यात आली .व त्यामधूनअध्यक्ष,उपाध्यक्ष,सचिव, कोषाध्यक्ष व सदस्य यांची निवड करण्यात आली त्यामध्ये *अध्यक्ष म्हणून श्री .प्रभाकर गुणाले उपाध्यक्ष श्री.परमेश्वर होळकर सचिव.दत्तात्रय इंगळे व कोषाध्यक्ष चि.सुरज सुरवसे व ११सदस्यांची निवड करण्यात आली* .व त्यांना सर्व संचालक व रहिवाशांनी सहकार्य करण्याचे ठरले.
*गणपती मंडळाच्या स्थापनेची प्रक्रिया:*
*1. मंडळाची स्थापना:*
मंडळाचे पदाधिकारी (अध्यक्ष, सचिव, खजिनदार, इत्यादी) निवडले जातात.
मंडळाचे नियम आणि उद्दिष्ट्ये निश्चित केली जातात.
मंडळाचे सदस्य नोंदणी केली जाते.
*2. उत्सवाची जागा:*
गणेशमूर्ती प्रतिष्ठापना आणि उत्सवासाठी जागा निश्चित केली जाते.
जागेची निवड करताना सार्वजनिक सोयीचा विचार केला जातो.
*3. मूर्तीची निवड आणि प्रतिष्ठापना:*
गणेशमूर्तीची निवड केली जाते.
मूर्तीची प्रतिष्ठापना पारंपरिक पद्धतीने केली जाते.
प्रतिष्ठापनेच्या शुभमुहूर्तावर पूजा, आरती केली जाते.
*4. देखावे आणि सजावट:*
उत्सवासाठी देखावे उभारले जातात.
देखाव्यांमध्ये सामाजिक, पौराणिक किंवा सांस्कृतिक विषयांचा समावेश असतो.
मंडपाची सजावट आकर्षक पद्धतीने केली जाते.
*5. धार्मिक विधी:*
दररोज सकाळी आणि संध्याकाळी आरती केली जाते.
गणेशयाग, अभिषेक आणि इतर धार्मिक विधी केले जातात.
गणेशोत्सवाच्या काळात विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.
*6. विसर्जन:*
गणेशमूर्तीचे विसर्जन पारंपरिक पद्धतीने केले जाते.
विसर्जनासाठी मिरवणूक काढली जाते.
विसर्जनानंतर प्रसाद वाटप केला जातो.
इत्यादी कामाचे नियोजन हे सदस्य करणार आहेत.
गणेश चतुर्थी हा सण केवळ धार्मिक नव्हे, तर सांस्कृतिक आणि सामाजिकदृष्ट्याही खूप महत्त्वाचा आहे. तो लोकांमध्ये एकोप्याची भावना निर्माण करतो आणि कला, नृत्य, आणि संगीत यांना प्रोत्साहन देतो.
महाराष्ट्रात ‘गणेशोत्सवाच्या’ परंपरेचे धार्मिक, ऐतिहासिक तसेच सामाजिक महत्त्व आहे. पुण्यात तर विशेष, कारण ह्या तीनही पद्धतीने हे गणेशोपासनेचे महत्व वृद्धिंगत होत गेले. देव ते देवळे, आचार-विचार, आरत्या, स्तोत्रे, सामूहिक उपासना आणि एकोपा हे सगळे साध्य होते ते ह्या देवतमुळे, गणपतीमुळे. पेशवेकालीन गणपतींपासून ते मानाच्या गणपतींपर्यंत ही परंपरा  म्हणूनच आजही अक्षरशः वाजत गाजत सुरु आहे. पण तरीही मिरवणूकीत मिरवणारा, मानाचा म्हणून पूजला जाणारा, ग्रामदैवत म्हणून कसब्यात, तर पावणारा म्हणून सारसबागेत साजणारा, असा हा गणपती प्रत्येक घरात तर प्राण-प्रतिष्ठित होतोच पण प्रत्येक लहान मुलासाठी त्याचा ‘बाप्पा’ म्हणून लाडका होतो. गणेश या देवतेची, देवळांची, कथांची, आरत्यांची , संगीताची, ही समृद्ध आणि महान् परंपरा- कुठल्याही वैचारिक गल्लती-गैरसमजूती न होता, केवळ दिखाव्यापुरती न राहता पुढच्या पीढीपर्यंत जायला हवी. ती शास्त्रशुद्ध पद्धतीने मुलांना परिचित असावी.
*गणेश चतुर्थीची ओळख आणि महत्त्व*

गणेश चतुर्थी भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील चतुर्थीला (साधारणतः ऑगस्ट-सप्टेंबर) साजरी केली जाते. हा सण १० दिवस चालतो आणि अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी विसर्जनाने संपतो.
गणपती बाप्पांना “विघ्नहर्ता” (अडथळे दूर करणारे) आणि “सुखकर्ता” (आनंद देणारे) म्हणून ओळखले जाते. म्हणूनच, हा सण नव्या कार्याची सुरुवात, नवीन प्रकल्प, किंवा मुलांच्या अभ्यासाची सुरुवात करण्यासाठी शुभ मानला जातो.
*निसर्ग आणि गणेश चतुर्थी*
गणेश चतुर्थी सण निसर्गाशी जोडलेला आहे. गणेश मूर्तींमध्ये पूर्वी माती आणि नैसर्गिक रंगांचा वापर केला जात असे. मात्र, कालांतराने प्लास्टर ऑफ पॅरिस (POP) आणि रासायनिक रंगांचा वापर वाढला, ज्यामुळे पाण्याचे प्रदूषण मोठ्या प्रमाणावर होत होते.
परंतु सध्याच्या काळात, पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव साजरा करण्यावर भर दिला जात आहे. मातीच्या गणपतींचा वापर, नैसर्गिक रंग, आणि छोट्या मूर्ती यांचा वापर करून पर्यावरणाचे रक्षण करण्याचा प्रयत्न केला जातो.

याशिवाय, झाडे लावण्याचे कार्यक्रम, स्वच्छता मोहिमा, आणि जलसंवर्धनासाठी विशेष उपक्रमही गणेशोत्सवाच्या काळात राबवले जातात.